| Nieco o błogosławionej Jolancie |
![]() |
Portret bł. Jolanty (mal. S. Andrzejewski, 1923) |
Imię błogosławionej Jolanty w średniowiecznych źródłach pisanych przekazywane jest w różnej postaci: Jolanta, Jolenta, Iolenth, Iohaleth, a nawet Helena, jak podpisała się sama na dokumencie wystawionym w 1272 r.
W jej żyłach płynęła królewsko-cesarska krew. Była bowiem córką króla węgierskiego Beli IV, ze sławnego rodu Arp
adów i Marii Laskaris, córki nie mniej znanego cesarza bizantyjskiego Teodora I.Urodziła się prawdopodobnie w 1244 r. w Ostrzyhomiu. Miała liczne rodzeństwo - dwóch braci: Belę i Stefana oraz pięć sióstr: Annę, Konstancję, Kingę (żonę księcia krakowskiego Bolesława Wstydliwego, założycielkę klasztoru klarysek w Starym Sączu i późniejszą błogosławioną), Małgorzatę (dominikankę, przyszłą świętą) i Elżbietę.
Początkowo wychowywała się na dworze węgierskim, ale w wieku około 5-6 lat przybyła do Krakowa, do swej siostry Kingi. Tu kontynuowała naukę i kształtował się jej charakter oraz osobowość, na które spory wpływ wywarli tamtejsi Franciszkanie.
W 1256 r. wyszła za mąż za księcia kalisko-gnieźnieńskiego Bolesława Pobożnego. Ślub odbył się w Krakowie. Do Wielkopolski, na dwór męża przybyła - z uwagi na swój młody wiek - dopiero dwa lata później. Przesiąknięta głęboką wiarą miała swój wielki udział w szeregu fundacjach kościelnych męża. Pierwszą z nich było sprowadzenie w 1257 r. do Kalisza Franciszkanó
w (tuż po lokacji miasta) i ufundowanie im kościoła wraz z klasztorem.Po śmierci Bolesława Pobożnego (w kwietniu 1279 r.) wyjechała do siostry, do Krakowa. W tym samym roku (w grudniu) zmarł też mąż Kingi i obie siostry-wdowy wstąpiły do klasztoru klarysek w Starym Sączu. Około 1284 r. (w starszych opracowaniach podawany jest 1292 r.) przeniosła się do klasztoru tej samej reguły w Gnieźnie, gdzie zmarła w opinii świętości 16 lub 17 czerwca. Dawniej sądzono, że miało to miejsce w 1298 r., ale w ostatnich
latach odnaleziono dokument prepozyta gnieźnieńskiego Mikołaja, wystawiony 26 grudnia 1303 r. lub 1304 r., na którym występuje ona w roli świadka i w związku z tym datę roczną jej śmierci należy przesunąć o kilka lat.![]() |
Portret Bolesława Pobożnego (mal. S. Andrzejewski, 1923) |
Grób księżnej już od XIV w. odwiedzany był przez szerokie rzesze wiernych, którzy za jej wstawiennictwem wypraszali dla siebie liczne łaski. Starania o proces beatyfikacyjny Jolanty rozpoczęły się jednak dopiero w 1631 r. i ciągnęły się bardzo długo. Przeprowadzono go w latach 1776-1779, stwierdzając nieprzerwany jej kult ...od niepamiętnych czasów.... Jolanta ogłoszona została błogosławioną przez papieża Leona XII w 1827 r., a w 1880 r. - dzięki staraniom kardynała Mieczysława Halki Ledóchowskiego - papież Leon XIII potwierdził uznanie jej za patronkę Wielkopolski.
Kult bł. Jolanty w Kaliszu rozpoczął się rozwijać w 1858 r., kiedy to miejscowi OO. Franciszkanie poświęcili jej odrębną kaplicę. Szczególne jego nasilenie nastąpiło jednak sto lat później, w czerwcu 1958 r., gdy do kaliskiej świątyni, ówczesny gwardian konwentu o. Adam Narloch sprowadził z Gniezna - za zgodą prymasa kardynała Stefana Wyszyńskiego - relikwie bł. Jolanty (jedną część kości miednicznej i jeden krąg). Zostały one umieszczone w srebrnym relikwiarzu w nowym ołtarz
u, usytuowanym po środku prawej, południowej nawy kościoła.